Voor een professionele keuken in een zorginstelling gelden specifieke regels rondom waterinstallaties. Denk aan de Drinkwaterwet, legionellabeheersing op basis van de RIVM-richtlijnen, en de NEN 1006 als technische norm voor drinkwaterinstallaties. Wie verantwoordelijk is voor naleving hangt af van de fase: bij nieuwbouw ligt dat primair bij de installateur en de opdrachtgever samen, bij beheer ligt het bij de instelling zelf. In dit artikel leggen we je stap voor stap uit wat er speelt.
Welke wet- en regelgeving geldt voor waterinstallaties in zorginstellingen?
Zorginstellingen vallen onder de Drinkwaterwet, die eisen stelt aan de kwaliteit van drinkwater op de plek van gebruik. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar in de praktijk betekent het dat je als instelling zelf verantwoordelijk bent voor alles achter de watermeter. De waterleidingbeheerder levert schoon water tot aan de meter. Wat daarna gebeurt, is jouw verantwoordelijkheid.
Specifiek voor zorginstellingen geldt dat zij worden aangemerkt als prioritaire instellingen onder het Drinkwaterbesluit. Dat brengt extra verplichtingen met zich mee, zoals het opstellen en bijhouden van een legionella-risicoanalyse en een beheersplan. De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) houdt toezicht op de naleving hiervan.
Voor een professionele keuken in de zorg betekent dit concreet dat de waterinstallatie moet voldoen aan de eisen van de Drinkwaterwet én de relevante NEN-normen. Meer hierover lees je verderop in dit artikel.
Wat zijn de legionellarisico’s in een professionele zorgkeuken?
Legionella is een bacterie die zich vermenigvuldigt in stilstaand, lauwwarm water. Temperaturen tussen de 25 en 50 graden Celsius zijn ideaal voor de bacterie om te groeien. In een grootkeuken zijn er meerdere plekken waar dit risico speelt:
- Leidingen die zelden of nooit worden gebruikt, zoals aansluitingen voor apparatuur die tijdelijk niet in bedrijf is
- Doodlopende leidingdelen die zijn afgedopt maar niet verwijderd
- Warmwaterleidingen waar de temperatuur onvoldoende hoog blijft
- Koelwatersystemen of vernevelaars
In een zorgomgeving is het risico extra groot omdat bewoners of patiënten vaak een verminderde weerstand hebben. Legionellabesmetting via ingeademde waterdruppels kan voor hen ernstige gevolgen hebben. Dat maakt een goede beheersing van waterinstallaties in zorginstellingen niet alleen wettelijk verplicht, maar ook een directe verantwoordelijkheid richting de mensen die je verzorgt.
Hoe voorkom je legionella in een grootkeuken van een zorginstelling?
De basis van legionellapreventie ligt in temperatuur en doorstroming. Warm water moet overal in de installatie minimaal 60 graden Celsius zijn, en koud water mag nergens boven de 25 graden uitkomen. Daarnaast zijn er een paar praktische maatregelen die je helpen om het risico te beheersen:
- Doorspoelen: Spoel leidingen die langere tijd niet zijn gebruikt door voordat je ze weer in gebruik neemt.
- Verwijder doodlopende leidingen: Laat doodlopende leidingdelen verwijderen of zorg voor regelmatige doorspoeling.
- Temperatuurcontrole: Meet en registreer periodiek de watertemperatuur op de juiste meetpunten in de installatie.
- Beheersplan: Stel een legionella-beheersplan op en zorg dat dit actueel blijft.
- Deskundige begeleiding: Laat de risicoanalyse uitvoeren door een gecertificeerd bureau.
Bij nieuwbouw of renovatie is het verstandig om al in de ontwerpfase rekening te houden met legionellapreventie. Denk aan de routing van leidingen, de keuze van materialen en het voorkomen van doodlopende stukken. Dat voorkomt dure aanpassingen achteraf.
Wat zijn de NEN-normen voor waterinstallaties in een professionele keuken?
De belangrijkste norm voor drinkwaterinstallaties in Nederland is de NEN 1006. Deze norm beschrijft de technische eisen waaraan binnenriolering en drinkwaterinstallaties moeten voldoen. Voor zorginstellingen is dit de standaard waaraan de installateur zich moet houden bij nieuwbouw en renovatie.
Daarnaast is de NEN-EN 806-reeks relevant. Deze Europese norm beschrijft specificaties voor drinkwaterinstallaties in gebouwen, van ontwerp tot installatie en beheer. Beide normen vullen elkaar aan en zijn in de praktijk samen van toepassing.
Voor de elektrische veiligheid van apparatuur in de keuken geldt de NEN 3140. Deze norm regelt de periodieke keuring van elektrische installaties en arbeidsmiddelen. Bij Kampri wordt deze keuring standaard meegenomen in het onderhoudscontract, uitgevoerd door VCA- en STEK-gecertificeerde monteurs.
Wie is verantwoordelijk voor de waterinstallatie bij nieuwbouw of renovatie?
Bij een nieuwbouwproject of renovatie zijn meerdere partijen betrokken bij de waterinstallatie. De verantwoordelijkheden zijn als volgt verdeeld:
- De opdrachtgever (de instelling): Eindverantwoordelijk voor naleving van de Drinkwaterwet en het bijhouden van het legionella-beheersplan.
- De installateur: Verantwoordelijk voor een correcte uitvoering van de installatie conform NEN 1006 en NEN-EN 806.
- De aannemer: Coördineert de bouwkundige werkzaamheden en stemt af met installateurs en andere partijen.
In de praktijk gaat het bij nieuwbouwprojecten regelmatig mis door gebrekkige afstemming tussen deze partijen. Aansluitpunten die niet kloppen, leidingen die op de verkeerde plek zitten of een planning die niet op elkaar aansluit. Dat leidt tot vertraging en meerkosten. Bij grootkeukenprojecten is het daarom nuttig om met een partij te werken die dit soort coördinatie actief oppakt en niet alleen de apparatuur levert.
Wat kost het onderhoud van waterinstallaties in een zorgkeuken?
De kosten voor onderhoud van waterinstallaties in een zorgkeuken hangen af van de omvang van de installatie, het aantal meetpunten en de frequentie van controles. Een legionella-beheersplan vereist periodieke temperatuurmetingen, doorspoelprogramma’s en jaarlijkse evaluaties door een gecertificeerd bureau. Dit zijn structurele kosten die je het beste meeneemt in je meerjarenonderhoudsplan (MJOP).
Naast de waterinstallatie zelf vraagt ook de apparatuur in de keuken om regelmatig onderhoud. Door dit te bundelen in een onderhoudscontract houd je de kosten overzichtelijk en voorkom je dat je voor verrassingen komt te staan. Een goed contract geeft je inzicht in de verwachte kosten per jaar en de levensduur van de apparatuur, zodat je tijdig kunt plannen en budgetteren.
Hoe Kampri helpt bij waterinstallaties en onderhoud in de zorgkeuken
Wij begrijpen dat de combinatie van wet- en regelgeving, technische normen en bouwcoördinatie veel van je vraagt, zeker als keukentechniek niet je dagelijkse expertise is. Daarom ontzorgen we je van het eerste ontwerp tot en met de oplevering en nazorg. Dit is wat we voor je doen:
- We werken met een vast traject van 8 fasen, inclusief een locatiebezoek om aansluitpunten te controleren, zodat de wateraansluitingen op de juiste plek zitten voordat er iets wordt geproduceerd of geplaatst.
- We stemmen actief af met de aannemer en installateur, zodat er geen miscommunicatie ontstaat over aansluitpunten of planning.
- Via onze vaste serviceorganisatie regelen we onderhoudscontracten met 24/7 bereikbaarheid en landelijke dekking, inclusief de verplichte NEN 3140-keuring.
- We helpen je bij het opstellen van een meerjarenonderhoudsbudget, zodat je weet waar je aan toe bent.
- We hebben meer dan 50 jaar ervaring in professionele keukens voor de zorg, met aantoonbare referenties bij instellingen als Topaz Lakenhof, Thebe en GGz Breburg.
Wil je weten hoe we dit aanpakken voor jouw situatie? Lees meer over onze werkwijze en ervaring of neem direct contact op voor een vrijblijvend gesprek. We denken graag met je mee.
Gerelateerde artikelen
- Hoe vergelijk je offertes voor een professionele keuken in de zorg?
- Hoe past een professionele keuken in de zorg binnen een beperkt budget?
- Wat zijn de hygiëne-eisen voor een professionele keuken in de zorg?
- Hoe optimaliseer je werkstromen in een professionele keuken in de zorg?
- Hoe verlaag je energiekosten met een professionele keuken in de zorg?